خاطرات سفر نیجریه: شنبه آخر اول ماه

لاگوس شهر کثیفی است با جمعیت تقریبا ۱۷ میلیون نفرو مساحتی عظیم. این شهر دومین شهر بزرگ آفریقا است (بعد از قاهره) و هفتمین شهر جهان است از نظر سرعت رشد. اتوبان‌ها و محلات پولدار نشین این شهر توسط کارگران زن جارو می‌شود اما هیچ سیستم مشخصی برای جمع‌آوری زباله‌ از مابقی سطح شهر وجود ندارد به جز: شنبه آخر اول ماه.

چندین سال قبل، حکومت نظامی مستقر بر کشور اعلام کرد که «شنبه آخر اول هر ماه میلادی، از ساعت ۶ تا ۱۰ صبح زمان نظافت است». یا به قول خودشان Sanitation day. دولت آن زمان مدعی بود که این ساعت لازم است تا شهر تمیز شود. در طول این چهار ساعت در ماه، هیچ کس حق ندارد از خانه بیرون برود. جریمه سنگین است. دستگیری و پرداخت تقریبا ۷۰ دلار (در کشوری که درآمد سرانه به زحمت به ۱۰۰ دلار در ماه می‌رسد) یا رفتن به زندان برای سه ماه (به نقل از یک محلی).

اما چیزی که در آن هیچ شکی نیست این است که هیچ کس ساعت ۶ تا ۱۰ بیدار نمی‌شود تا خانه‌اش را تمیز کند. سربازها و پلیس در خیابان هستند و از کارگران که شهر را جارو می‌کشند و آشغال‌ها را جابجا می‌کنند «محافظت؟» می‌کنند و مردم هم در خانه خواب. جنبه مثبتش برای فقرا این است که یک روز در ماه را می‌توانند تا ساعت ۱۰ بخوابند بدون اینکه احساس کنند به خاطر چند ساعت ندویدن در پشت چهارها رو نفروختن عکس رییس جمهور و آنتن تلویزیون و کارت شارژ و عروسک و آبجو و … به ماشین‌های در حال حرکت در راه بندان‌ها، از مخارج عقب مانده‌اند. اما جنبه منفی هم زیاد است: تکرار تفوق (سلطه) دولت بر زندگی مردم و مفهوم تجملاتی «نظافت» برای کسانی که سال‌ها است سه وعده غذا در روز نخورده‌اند.

با خود لاگوسی‌ها که حرف می‌زنیم، از این برنامه نه ناراضی هستند و نه راضی. تحصیل کرده‌ها با احتیاط موافقت می‌کنند که دولت نباید حق داشته باشد در مورد زندگی خصوصی مردم تا این حد دخالت کند که یک روز به آن‌ها اجازه ندهد حتی از خانه بیرون بیایند و وقتی می‌پرسم که آیا احساس نمی‌کنید دولت می‌خواهد با این قانون و مجازات‌های سنگین تخلف از آن، حضور خود را به رخ مردمی بکشد که خیر چندانی از آن نمی‌بینند، سری تکان می‌دهند و البته بدون جواب. سطح پایینتر خوشحالند. راننده ما می‌گوید که هر روز ۵ صبح از خانه خارج می‌شود تا ساعت ۷.۵ صبح جلوی ساختمان ما باشد که ماشین آنجا پارک شده. به این فکر می‌کنم که شب‌ها که ما تا ساعت هشت و نه کار می‌کنیم، احتمالا او زودتر از ۱۱ به خانه نمی‌رسد. برای چنین کسی (که نسبت به بقیه لاگوسی‌ها خیلی هم خوشبخت است و کار بسیار راحتی دارد) احتمالا یک روز استراحت اجباری تا ساعت ۱۰ بسیار هم جذاب است ولی تاکید می‌کند که در این زمان «هیچ کس» حق ندارد «به هیچ دلیلی» بیرون بیاد. می‌گوید حتی اگر کسی بیماری جدی یا درد زایمان هم داشته باشد باید تا ساعت ده صبر کند و بعد به سراغ همسایه‌ها برود…. برای کمک.

این روزها دیگر حکومت نظامی حاکم نیست اما خیلی از قوانینش هنوز پابرجا هستند. باید ببینیم بالاخره در چه تاریخی جمهوری فدرال نیجریه به این نتیجه می‌رسد که ۱۲ روز حکومت نظامی اعلام کردن در یک کشور، هیچ ربطی به پاکیزگی خیابان‌ها ندارد.

  • Pingback: Tweets that mention خاطرات سفر نیجریه: شنبه آخر ماه -- Topsy.com()

  • پدرام

    سپاس فراوان جادی جان
    احساس خوبی همیشه به من منتقل میشه وقتی نوشته های شما رو می خونم. اطلاعات بسیار خوبی گرفتم. فقط این روز، درواقع اولین شنبه ماه (میلادی) است و نه آخرین. البته در اصل مطلب فرقی آنچنان نمی کنه وفقط جهت اطلاع. بطور مثال امروز – یا درواقع دیروز- الان از نیمه شب گذشته:) – شنبه June 5 روز Sanitation Day بود. و همونطور که می دونی همیشه برای فرار از قانون راه هایی است. مثلا همیشه ما (من و همکارانم) در این روز پاکیزگی!! ساعت 7 صبح طبق معمول همیشه میریم سر کار البته با چند تا ماشین اسکورت پلیس و یک دوجین سرباز مسلح :))

  • sally

    mesle hamishe khandane matalebet adam ro az donyaye khodesh mikeshe birun va safar mide be donyaye jadi! :) vaghean didane jahaei mesle nijeria adam ro be zendegi tuye sharayete sakhtesh omidvar mikone baaz yademun miad ke hamechi nesbie, hata khoshbakhti va aramesh! :)

  • جالبه
    عجب چیز های عجیب و غریب تو این دنیا دیده می شه

    در راه لینوکس و BSD موفق باشید.
    فریدی

  • admin

    ممنون پدرام جان. اصلاح کردم (:

  • همایون

    خیلی عالی بود جادی
    ادامه بده

  • دانیال

    آقا ایول. فکر نمی کردم ایرانی هم اونجا ماندگار باشه. شما چند وقته اونجایید؟

  • دانیال

    منظورم با آقای پدرام بود البته.

  • admin

    پدرام اگر دنبال می کنی و حوصله داشتی یک پست مهمان در مورد این همه وقتی که اونجایی بنویس (:

  • پدرام

    دانیال جان راستش من حدود 2 سالی است که اینجام و البته نمی دونم تا چقدر دیگه می تونم اینجا دوام بیارم ;)
    جادی عزیز ممنون از پیشنهادتون. این باعث افتخار منه که اگه بتونم یک پست در وب سایت شما داشته باشم ولی یک مقدار من در نوشتن تنبل هستم و شاید بهتر بگم دوست دارم خواننده باشم تا نویسنده. ولی اگر بخوام تجربیات این دوسال رو بنویسم فکر کنم حرف برای گفتن زیاد داشته باشم. بهرحال بازم از لطف شما سپاسگزارم.

  • پست جالبی بود. امیدوارم درک و فهم عامه مردم روی به حدی برسه که هیچ کس فکر دیکتاتوری هم به ذهنش خطور نکنه.
    جادی شاید پدارم با یک مصاحبه ساده موافق باشه.

  • پدرام

    :)
    من اطلاعات خوبی در خصوص قاره آفریقا دارم. هرکسی خواست به اینجا سفر کنه شاید بتونم حداقل یک کمک کوچیکی یا راهنمایی ساده ایی بکنم.

  • blix

    اگه وقت داری و کار جالب واسه انجام دادن تو لاگوس کم داری شاید بد نباشه بگردی ببینی از کامپوند «فلا کوتی» چیزی پیدا می‌کنی یا نه. ببین برات جالب هست:
    http://en.wikipedia.org/wiki/Fela_Kuti
    http://en.wikipedia.org/wiki/Kalakuta_Republic

  • bahar

    salam jadi
    man bahar hastam az kuala lumpur, baraye hamsaram ke to karaye naftie ye moghiat pish umade ke biad lagos victoria island dar hotel protea kuramo waters baraye 6 mah, rastesh darbareye safety unja kheili negranam, age lotf konid baram kami az safety unja begin
    regards
    bahar

  • بهادر

    پدرام جان سلام، من و چند نفر از اعضاي شركتمون قراره براي پروژه ي تجاري به نيجريه بريم ميخواستم اژر ممكنه ازت اطلاعات بگيرم. خيلي ممنون… بهادر