صفحه کلید کولماک

تا حالا شده احساس مچ درد داشته باشین؟ به صفحه کلیدتون نگاه کنید. ردیف بالا سمت چپ. به ترتیب این کلیدها اون گوشه هستن: QWERTY. دقیقا به همین دلیل، به صفحه کلید شما، کوئرتی می‌گن.

صفحه کلید کوئرتی مربوط به قبل از اختراع کامپیوتر است. شاید تعجب کنید ولی طراحی این صفحه کلید برمی‌گرده به سال ۱۸۷۴ ! تاریخی که ماشین تایپ ساخته شده بود و یکسری چکش تق تق بالا می‌اومدن و کاراکترها رو روی کاغذ می‌نوشتن. مشکل این بود که این چکش‌ها دائما به هم گیر می‌کردن پس کریستوفر شولز کلیدها رو به نوعی کنار هم چید که امکان گیر کردن آن چکش‌ها به هم را به حداقل برساند. در عین حال یک هدف دیگر هم در میان بود! چی؟ راحت بودن تایپ؟ نه (: اینکه بشود کلمه Typewriter را فقط از روی یک ردیف تایپ کرد!

این صفحه کلید از سوی شرکت‌های سازنده با استقبال روبرو شد و تا امروز هم به عنوان استاندارد باقی ماند. اما

 کلیدهای پر استفاده کمی در زیر بهترین انگشت‌ها قرار گرفته‌اند. پس انگشت‌ها باید زیاد حرکت بخورند.
 یک انگشت باید چند کلید را پشت سر هم تایپ کند.
 گاهی کلمات فقط با یک دست تایپ می‌شوند، مثلا ‌sweaterdresses ! در حالت ایده‌آل دست چپ و راست باید یکی در میان کار کنند.
 در این ترکیب بندی، زیاد پیش می‌یاد که از مجبور بشین از روی ردیف وسط بپرین. مثلا تایپ minimum.

راه حل؟ یک نمونه راه حل ارائه شده، صفحه کلید دوراک بود که قبلا هم در موردش نوشته‌ام (در مطلب->320]. من خودم سراغ دوراک نرفتم چون یادگیری‌اش به نظر سخت می‌رسد و خودش هم اشکالاتی دارد. اما جدیدا راه حل دوم را دیدم که واقعا مشکلات کمی دارد…

 یادگیری‌اش ساده است چون خیلی‌ چیزها جای قبلی هستند
 تنها صفحه کلید طراحی شده برای کامپیوتر است. هم کوئرتی و هم دوراک برای ماشین تایپ طراحی شدند.
 با زندگی ما سازگار است، کلیدهای استانداردی مثل zxcvaqw که با کنترل یا کامند یا آلت زده می‌شن، هنوز جای خودشون هستن تا راحت بشه دست راست رو روی ماوس گذاشت و دست چپ رو روی این کلیدها.

صفحه کلید کولماک یا همان Colemak. این صفحه کلید تنها چینش صفحه کلید است که بعد از اختراع کامپیوتر به وجود آمده. تمرکز اصلی آن روی راحتی دست در موقع تایپ بوده و هر کسی می‌تواند با یک هفته تمرین آن را یاد بگیرد چون کلیدهای خیلی زیادی جابجا نشده‌اند. این صفحه کلید برای راحتی طراحی شده و از آن مهمتر برای سلامتی. چطور؟ فرض کنید بخواهید یک متن بزرگ تایپ کنید. مثلا به عنوان نمونه، متن اعلامیه حقوق بشر. من این متن را به ابزار بررسی صفحه کلیدها دادم. به نتایج نگاه کنید:

واو… غیرقابل باور! این مقایسه بین صفحه کلید کولماک و کوورتی است. در کوورتی برای تایپ ۳۰ بند اعلامیه حقوق بشر انگشت‌ها باید ۲۲۶ متر مسافت طی کنند. در کولماک فقط ۱۰۸ متر!‌کمتر از نصف!!!

فاکتور بعدی بحث ردیف وسط است: جای طبیعی انگشت‌ها و در نتیجه جای مهمترین کلیدها. در تایپ اعلامیه حقوق بشر، اگر از صفحه کلید کلماک استفاده کنید، ۷۳ درصد متن روی ردیف وسط تایپ خواهد شد! این رقم در کوورتی ۳۱ درصد است!

در تمام فاکتورهای دیگر هم کلماک به طرز غریبی از کوورتی جلو است. مثلا در کمتر از یک درصد موارد پیش می‌آید که لازم باشد یک انگشت دو دگمه پشت هم را فشار بدهد (این در کوورتی ۵ درصد است).

همه اینها سبب می‌شود که سوییچ کردن به کلماک جدی‌تر شود. این صفحه کلید بیش از حد جدید است و هنوز در دنیا جا نیافته ولی شرط می‌بندم که به زودی مشهورتر و مشهورتر خواهد شد. سوییچ کردن همیشه سخت است ولی به این فکر کنید که تا آخر عمر قرار است با کیبردها کار کنیم و بدون شک برای من می‌ارزد که یک هفته دردسر داشته باشم تا صفحه کلید جدید را یاد بگیرم.

تازه بین خودمان باشد! لازم نیست حتما دردسرزا بشوید. من الان سه صفحه کلید تعریف کرده‌ام: فارسی، انگلیسی کوورتی، انگلیسی کلماک. همیشه در انگلیسی کلماک هستم که بسیار کند است. یک کاغذ حاوی نقشه کلماک پرینت کرده‌ام و گذاشته‌ام جلویم و از رویش یکی یکی کلیدها را تایپ می‌کنم. فان است و لذت بخش و جذاب و خب کم کم هم یاد می‌گیرم. فقط در لحظات حساس یا موقع ورود پسورد و اینجور چیزها سوییچ می‌کنم به صفحه کلید انگلیسی کوورتی که مشکل پیش نیاید. منطقا آنهم باید کم کم ، کم بشود (:

  • مهدی…

    بسیار جالب!!
    به این میگن مهندسی انگشت :)

  • خب، چی شد؟ یاد گرفتیدش؟ الان QWERTY دارید یا Colemak؟

  • zobilla

    بعد از سه سال این پست دوباره زنده شد D:
    @مهدی غیاثی: 1+

  • امير مسعود

    چه جالب. ميرم كه امتحانش كنم :)

  • Mostafapkprvr

    من همین الان برچسبش رو از اینجا سفارش دادم http://www.ebay.com/itm/COLEMAK-TRANSPARENT-KEYBOARD-STICKER-WITH-YELLOW-LETTER-/290459824170?ssPageName=ADME:L:OC:BE:3160

    ببینم آیا میشه راحت استفاده کرد یا نه!

    • جادی

      بله بسیار هم راحت. از همون زمان تا حالا من به جز کلماک کار نکردم (:

  • سعید۱۷۰۹

    ایده ای برای فارسی نداره؟

  • هانس

    تنها ورزشتون تایپ‌کردن بود، اونم که این!

  • سانتاماریا جوزف موریه اوسیلانته دمیوکراتیکو نترانتوانزه

    آقا ما این کیبورد رو امتحان کردیم. باید عرض کنم یاد گرفتنش سخت نیست، ولی در کنار کیبورد فارسی برای من خیلی مشکل‌ساز بود. یعنی مثلاً اگر در حالت انگلیسیِ کلمارک، ترکیب کنترل+دی یک کار بخصوص رو برای شما انجام می‌ده، در حالت فارسی برای انجام همین کار باید کنترل+اِس (کنترل+دی قدیم) رو فشار بدید و این یعنی پیش از هر بار استفاده از یک میانبر صفحه‌کلید باید چک کنید ببینید آیا صفحه‌کلید در حالت فارسی هست یا انگلیسی. احتمالاً میشه مشکل کیبورد فارسی رو هم درست کرد ولی گفتم تجربهٔ خودمو تا اینجا بنویسم، شاید به تصمیم بقیه کمک کرد. (در ضمن من روی ویندوز هفت آزمایش کردم، شاید روی گنو/لینوکس اینطور نباشه)

  • امید

    جادی عزیز
    تجربه تون با کولماک به کجا رسید؟ من یک هفته است دارم تمرین می کنم و تقریبا راه افتاده ام اما احساس می کنم به مچ دست راستم فشار زیادی وارد می کنه. به خصوص که از دو انگشت حلقه و وسط دست راست فشار زیادی وارد می شه. شاید مسافت زیادتری که انگشت ها کوئرتی طی می کنند واقعا چیز بدی برای رفع تنش ماهیچه های انگشتان نباشه؟ جالب می شه اگر یک پست بزنیدو سرانجام این تجربه را بیان کنید.

  • Pingback: چینش (لایوت) Workman و داستان مهاجرتم | شاهینیسم()

  • پدرام

    بسیار هم خوب، توی مک هم پیش‌فرض داشت! ببینم میشه بهش عادت کرد یا نه D:

    • جادی

      آره (: لینوکس هم داره. البته واقعا طول می کشه عادت کردن.

  • border

    برم سراغ کلماک یا workman – اگر می تونی یک ریوی از workman هم بنویس. دو دل هستم بین انتخابشون.
    همه تون از کلماک تعریف کردید ولی workman نتایج بهتری میده. در تصمیم گیری ضعیفم و نیاز به راهنمایی دارم. یک ریویوی جدی از مقایسه این دو بهترین لطفا؟!

  • Pingback: بازگشت به صفحه کلید کوئرتی | کیبرد آزاد()