شوک! شوک! شوک!

هفته قبل هفته شوک در دنیای نرم‌افزارهای آزاد بود. نه! منظورم جریان آزار جنسی به نویسنده وبلاگ نردچیک و عضو هیات اجرایی کنفرانس آپاچی نیست. بدون شک آن اتفاق بزرگترین و بدترین شوک ممکن در دنیای نرم‌افزارهای آزاد بود. حداقل انتظار من این است که جایی که شعارمان این است که آزادی نرم‌افزار یک فرهنگ است، آدم‌ها باید کمی فرق کنند و به خاطر یک لباس متفاوت یا کمی خوشگذرانی شبانه به خودشان این اجازه را ندهند که به حریم یک نفر دیگر تجاوز کنند. البته بخش بزرگی از این انتظار با نوشته شدن مطلب در وبلاگ نردچیک و نام بردن از فرد خاطی برآورده شد.

به هرحال.. بحث در مورد یک شوک دیگر است. بازهم اوبونتو و بازهم شاتلورث که اینبار دو خبر تکان دهنده داشت. اولی عبارت بود از اینکه گنو/لینوکس اوبونتو از نسخه بعد، به جای گنوم معمول از محیط یونیتی استفاده خواهد کرد. هنوز مشغول هضم این خبر بودیم که یک اعلامیه دیگر از آفریقای جنوبی، ضربه کاری را فرو آورد: در ابونتوی آینده، چیزی به نام ویلند، جای سرویس دهنده گرافیکی ایکس را خواهد گرفت.

این دو خبر در کنار هم کافی هستند تا در صورت وقوع، اوبونتوهای بعدی را به متفاوت‌ترین گنو/لینوکسی تبدیل کنند که در جهان وجود دارد. گنو/لینوکس‌های بسیاری در دنیا هست، از توزیع‌های زیر صد مگابایتی گرفته تا توزیع‌هایی مانند سورس میج که مدیربسته‌های مبتنی بر بش اسکریپت دارند اما واقعا اینکه یک توزیع از محیط آشنا و شناخته و آزمایش شده گنوم به یک محیط کاملا جدید و آزمایش پس نداده مثل یونیتی مهاجرت کند اقدام عجیبی است و اگر آن را اضافه کنید به کنار گذاشتن محیط ایکس بیست و شش ساله (بعله! درست تایپ شده و درست خوانده‌اید؛ بیست و شش ساله) که فراهم کننده پایه گرافیکی رابط کاربری است و رفتن به سراغ یک سیستم جدید و بازهم به اندازه کافی آزمایش پس نداده به نام ویلند، متوجه خواهید شد که اوبونتوی بعدی بی هیچ شکی انقلابی‌ترین گنو/لینوکس حاضر در جهان خواهد بود.

این اتفاق عجیب، یا ناشی از بازارسنجی و آینده‌نگری موشکافانه یک شرکت تجاری بزرگ است یا حاصل جاه‌طلبی و تصمیمات ریسک‌دار یک آدم اهل مخاطره و تنوع‌طلب که دوست دارد بر خلاف جهت جریان آب شنا کند. خیلی از وبلاگ‌ها و متخصصین، این تصمیمات را بسیار خطرناک ارزیابی کرده و حتی با اشاره به تصمیمات نامناسب اوبونتو در گذشته، این را زمین زننده شرکت دانسته‌اند. اما حتی اگر کلیت جریان نیز خوب تمام نشود، یک فایده بسیار بزرگ این اتفاق روحیه‌ای است که کانونیکال به توسعه‌دهندگان داده. واقعا یک برنامه‌نویس با چه انگیزه‌ای جز اینکه اوبونتو علاقمند به مهاجرت از ایکس به چیزی جدیدی است، ممکن است در پروژه‌ای مانند ویلند مشارکت کند؟ این تصمیم شاتلورث، چراغ سبزی است به شروع پروژه‌های جدید و نترسیدن از اسم‌های بزرگ در دنیای آزاد و از این نظر، بسیار ارزشمند برای آینده گنو/لینوکس و به طور عام، آزادی نرم‌افزار.

  • امیل صدق

    سلام.
    ویلند از طرف جند تا شرکت دیگه هم داره پشتیبانی میشه. جالب می‌زنه.
    البته قرار نیست به این زودی‌ها چیزی عوض بشه.
    از نسخه ۱۱.۰۴ احتمالا ویلند میاد، اما با فالبک روی X11. یعنی برنامه‌هایی که X می‌خوان بازم X واسشون اجرا میشه.

    بردن همه برنامه‌ها روی X چندین سال طول می‌کشه. البته احتمالا Qt و GTK+ که ازش پشتیبانی کنند اکثر برنامه‌ها میان.

    در نهایت، فدورا هم گفته کم کم کیاد روی ویلند.

  • امین

    اوه اوه اوه! چی بشه دنیای لینوکس…! فکر کنم با این کار مایکروسافت بیشتر از پیش به لرزه بیفته… البته اگه همه چی طبق نقشه پیش بره.
    این خبر از اوبونتو جای همه ی پست های لینوکس در هفته ی nم رو که مدت هاست دیگه نمینویسینشون (!!!) پر کرد…

  • محمد

    من هم وقتی اولین بار اینها رو شنیدم واقعا شکه شدم…
    ولی به نظر من کنونیکال خیلی بیشتر از اینکه کارهاش رو با ریسک بیجا انجام بده، با اصول و درنظر گرفتن همه جوانب بهترین «رود مپ» رو انتخاب می‌کنه.
    اگه وبلاگ شاتلورث و چندتا از وبلاگهای معروف اوبونتویی رو دنبال کنید به خوبی متوجه منظورم می شید.
    من هم اول متعجب شدم که چطور کنونیکال میخواد ایکس رو که میراث سالها پیشه رو ترک کنه. ولی وقتی دلایل شاتلورث توی وبلاگش رو خوندم فهمیدم که کار، بی حساب و کتاب نیست. البته قرار نیست که نسخه بعدی اوبونتو یعنی ۱۱.۰۴ چیزی بجز ایکس داشته باشه. (خصوصا انویدیا هم اعلام کرده که فعلا قصد پشتیبانی از ویلند رو نداره)
    من یونیتی روی نت بوک رو تست کردم که واقعا محشره و الان بزرگترین مشکلش کندیشه. که با توجه به اینکه قراره تو نسخه بعدی به کامپیز پورت بشه، قراره مشکله سرعتش حل بشه.
    در پایان فقط باید بگم کنونیکال عادت نداره با ریسک بیجا کاربرانش رو ناراحت کنه. من که بهش اطمینان دارم و مطمئنم گذشت زمان همه چیز رو بهتر می‌کنه.

  • جادی فکر کنم اشتباه شده یکم تو پستت. Wayland هم یه X Server هست مثل X.org Server . بر مبنای X Window System کار می‌کنه این هم. unity هم مثل Gnome Shell یه نمایش برای Gnome هست و همون برنامه‌ها GTK رو داریم. Window Manager ش هم Compiz هست. کانوکیال خیلی روی پچ کرنل تو معماری ARM هم کار کرده به احتمال زیاد از سال آینده نسخه ARM هم میده. اکثر تبلت‌ها و بسیاری از نت‌بوک‌ها این پردازنده رو دارن.

  • فک نکنم دقیقا از همین نسخه ۱۱.۰۴ بخواد سوئیچ کنه به صورت کامل روی ویلند :) کارشم به نظرم قابل تحسین هست…. دقیقا به خاطر همون پارگراف آخری که نوشتی…