برای پادکسترها: ضبط صدای خوب با حداقل هزینه

من هفتگی پادکست های رادیو گیک رو می سازم که یک رادیوی اینترنتی است با نگاهی اجتماعی به تکنولوژی. این هفته سرم شلوغ بود و به نوشتن برنامه نرسیدم و در نتیجه گفتم حداقل این سوال رو جواب بدم که چطوری می شه توی لینوکس صدای با کیفیت خوب ضبط کرد. متن عمومی است و ربط خاصی به لینوکس نداره و در اصل به این سوال جواب می ده که چطوری می شه بدون هزینه های بالا، یک صدای خوب ضبط کرد. در چهار قسمت و یک جایزه توضیح می دم:

۱- استفاده از یک کارت صوتی اکسترنال

وقتی لپ تاپ دارین و باهاش صدا ضبط می کنین، لازمه که از یک میکروفون استفاده کنین. میکروفون استاندارد روی لپ تاپ معمولا کیفیت خوبی نداره و در حد چت صوتی طراحی شده و تقریبا همه اولین کاری که می کنیم خریدن یک میکروفون است. اما چیزی که معمولا بهش توجه نمی کنیم کارت صوتیه. کارت صوتی توی لپ تاپ کیفیت حرفه ای نداره، ما هم کارت صوتی حرفه ای لازم نداریم اما چیزی که لازم داریم یک کارت است که «خارج» از لپ تاپ باشه. با اینکار بخش زیادی از نویزهای روی مادربرد حذف می شه و کیفیت صدا حتی با یک کارت صوتی ده هزار تومنی هم به شکل قابل ملاحظه‌ای بهبود پیدا می کنه. معلومه که اگر بخواین صدا رو یک کم دیگه بهتر کنین می تونین چند صد هزار تومن خرج میکروفون و کارت صدا کنین که از نظر من هیچ لزومی نداره.

۲- کم کردن نویز دستگاه

نویز کامپیوتر رو تا حد ممکن کم کنین. هر کاری می تونه نیز ایجاد کنه. یکی از مهترین کارها اگر با لپ تاپ هستین اینه که کابل برق رو بکشین و بذارین دستگاه روی باتری کار کنه. همچنین برنامه های اضافی رو ببندین – بخصوص اگر خیلی سی پی یو مصرف می کنن – و حتی وایرلس رو خاموش کنین و مسنجرها و برنامه های باز بیخودی رو ببندین. اینکار نه فقط نویز رو کم می کنه که باعث می شه حین کار تمرکزتون هم بیشتر باشه.

۳- هاه گیر

نمی دونم اصل فنی اش چیه ولی وقتی می گیم «پ»، مقدار زیادی هوا از دهنمون خارج می کنیم که یک شنونده با گوش انسانی که در فاصله یک متری مون ایستاده اونو نمی شنوه ولی برخوردش به میکروفون یک صدای «هاه» خیلی بد ایجاد می کنه. اولین قلق اینه که میکرووفن رو کمی کج بذارین و با فاصله ای معقول. لازم نیست میکرووفن رو بکنیم توی حلقمون. روش حرفه ای ها اینه که یک ابزار بخریم که جلوی میکرووفن نصب می شه و مثل یک صفحه است که جلوی رد شدن این هوای اضافی رو می گیره. روش کم خرج هم اینه که همون صفحه چند صد هزار تومنی رو خودمون بسازیم: یک چوب رختی رو کج و کوله کنیم و ازش یک حلقه درست کنیم و بعدش یک جوراب شیشه ای زنونه رو بکشیم روش و اونو بین دهنمون و میکروفون قرار بدیم. اینجوری صدا از جوراب رد می شه ولی اون حجم زیاد هوای ناشی از گفتن حروفی مثل «پ» به میکروفون نمی رسه.

توضیح از مه رود: تو انگلیسی به “هاه گیر” pop filter یا pop shield میگن. تو فارسی هم من پت گیر شنیدم، شاید چون هم “پ” و هم “ت” همین مشکل رو ایجاد میکنن. جلوی تف رو هم میگیره.

امیرحسین: من پدرم استودیو ضبط فیلم داره واسه همین با این ” هاه گیر ” که گفتی آشنام!
بهش میگن ” بادگیر ” !

۴- نویز گیری

نویز گیری دو بخش جدا است: پیدا کردن نویز و گرفتنش! اما بذاریم همراه این قلق یک قلق دیگه رو بگم: برنامه ضبط صدا رو که باز کردین، قارتی شروع به ضبط نکنین. همیشه قبل و بعد از متن اصلی، ده ثانیه خالی ضبط کنین. یعنی دگمه شروع ضبط رو بزنین و بدون اینکه حرف بزنین اجازه بدین برنامه چیز ضبط کنه. ده ثانیه ای صبر کنین. اولا می بینین که چقدر نویز در حال ضبط است (اگر در حینی که حرف نمی زنین نوار کلفت است یعنی ولوم میکروفون رو باید کم کنین چون عملا دارین نویز قوی ضبط می کنین) و ثانیا معیاری دارین برای حذف نویز. حذف نویز در برنامه ای که من استفاده می کنم (Audacity) یک عمل دو مرحله ای است. در مرحله اول باید اون ده ثانیه که بدون حرف زدن ضبط شده رو انتخاب کنید و از بخش Noise Removal گزینه Get Noise Profile رو انتخاب کنید:

حالا برنامه آوداسیتی پروفایل نویز سیستم شما رو داره. اینبار باید همه صدا رو انتخاب کنید (ctrl+a) یا اصولا انتخاب نکردن هیچ چیز و دوباره به بخش Noise Removal برین و اینبار نویز رو حذف کنین. دقت کنید که در تصویر بالا من صدای میکروفون رو زیادی بلند کردم و حتی وقتی حرف نمی زنم و هم مقدار زیادی نویز توی سیستم هست.

۵- محتوای خوب تولید کنید

یک پادکست به خاطر میکروفون خوبش پادکست نمی شه. یک پادکست خوب به خاطر محتواش است که گوش داده می شه. هی قول ندین که به زودی شماره دوم رو منتشر می کنین و شماره اول رو هی عقب نندازین که میکروفون بخرین. قالب و اجرای خوب خوبه ولی محتوا است که حرف اول رو می زنه. به هر حال برای یک آویدیوفیل که به خاطر صدای خوب به چیزی گوش می ده، کیفیت پادکست شما وحشتناک پایینه پس برای کسانی مطلب تولید کنین که دنبال شنیدن محتوای حرفتون هستن.

نکته جایزه

این تجربه شخصی ام است: من هی ضبط رو قطع و وصل نمی کنم. یک ضرب ضبط می کنم و بعدا توی ادیت بخش هایی که نمی خوام یا دوباره خوندم رو حذف می کنم. روش راحت کردن کارم هم اینه که هر جا فکر کردم خراب شده و باید از چند جمله قبل بخونم، محکم توی میکروفون فوت می کنم، چند لحظه صبر می کنم و از سر پاراگراف یا جمله ای که خراب شده ادامه می دم. فوت؟ فوت مال اینه که بعدا موقع ادیت راحت اونجای صدا دیده می شه و می دونم که باید اونجا رو ادیت کنم (: می شه بهش گفت فوت کوزه گری من‌ (:

اگر پادکست دارین توی کامنت ها بگین که اضافه کنم به فهرستی که این زیر قراره تشکیل بشه و رادیوهایی هستن که من گوششون می دم:

  • شهریار

    به قول معروف فوت رو خوب آمدی! هر دفعه که لازم می‌شد چیزی ضبط کنم برای ادیت بیشتر به فاصله‌های سکوت توجه می‌کردم. این طوری اما خیلی راحتتر است.

  • ممنون جادی جان خیلی عالی و مفید بود.

  • تو انگلیسی به “هاه گیر” pop filter یا pop shield میگن. تو فارسی هم من پت گیر شنیدم، شاید چون هم “پ” و هم “ت” همین مشکل رو ایجاد میکنن. جلوی تف رو هم میگیره.
    اون فوت کوزه گریت منو یاد این تخته ها انداخت که کارگردانا استفاده میکنن برای شروع و کات کردن فیلم برداری.

    • جادی

      ممنون (: اضافه می کنم به متن اصلی

  • Amirhossein

    سلام جادی جان
    من پدرم استودیو ضبط فیلم داره واسه همین با این ” هاه گیر ” که گفتی آشنام!
    بهش میگن ” بادگیر ” !
    میشه با یه قیچی و یه ابر کوچولو درستش کرد مطابق ممبرانه میکفروفونت
    اما مارک های گرون قیمتش هم مثل AKG یا SENHEISER هم هستن که از 50هزار تومن شروع میشن و برای دوبلاژ و گویندگی رادیو و کلاً کارهای حرفه ای استفاده میشن :)
    راستی من هم میخوام یه پادکست با محتوای خوب راه اندازی کنم ولی فعلاً دارم دیزاین میکنم و موضوعات و منابع انتخاب میکنم!

  • ساناز

    cinch.fm/panevis

    RadioMolana.com
    RadioHafez.com
    RadioSadi.com
    Masnawi.persiangig.com

  • HB

    مرسی جادی واسه گذاشتن لینک و مطلب خوب؛
    این مطلب که نوشتی تازه یادم اومد میخوام دستورالعمل ساخت یک پادکست حرفه ای جلو ببرم یادم رفته بود:))؛به نکات خوبی اشاره کردی مثلا شارژر نوت بوک واقعا نویز سازه یا از این جور چیز ها؛تو تجربه پخش زنده ؛ضبط های گروهی؛گزارش گرفتن تو فضای باز کلی نکته هست که تو مثلا توی رادیو گیک باهاش برخورد نکردی و بعضی موارد واقعا وحشتناک هستن:)

    • جادی

      هاها آره. من همیشه تحت شرایط کنترل شده ضبط کردم. خوبه بنویسی یکبار.

  • متشکر.. نکات مفیدی بود..
    اما در مورد اون فوت! کوزه گری که فرمودید احتمالا به صورت تجربی متوجه شدید که خیلی جالب توجه هست.
    اما بهتره که بدونید در سینما هم از همین روش برای سینک صدا و تصویر استفاده میشه! چه جوری؟ اون تخته کلاکت را دیدید که مشخصات سکانس و پلان و تاریخ روش نوشته میشه و بعد از حرکت گفتن کارگردان تق! به هم کوبیده میشه..؟ اون صدای تق! موقع تدوین راهنمای تدوینگر برای سینک کردن تصویر و صدا هست.

    • جادی

      چه جالب. نمی دونستم. اونوقت این الکترونیکی جدیدها چی؟ بوق می زنن؟ تا حالا به این پیچدگی سینک کردن صدا و تصویر فکر نکرده بودم

      • اون جدیدها همونطور گه دوستمون گفتند با تایم کد کار میکنه. یه شمارشگر با دقت میلی ثانیه روی کلاکت هست که با شمارشگر دوربین و ظبط صدا سینک شده. موقع تدوین این شمارشگرها را باهم مقایسه میکنند. اما روش سنتی جالبتر هست یعنی تدوینگر به نوار صوتی ظبط شده نگاه میکنه تا محل رخداد تق! را پیدا کنه و همینطور فریمهای نگاتیو فیلم را هم نگاه میکنه تا فریم برخورد را پیدا کنه..

        • غلط املایی خودم! ضبط درست هست.. ضبط

  • ناشناس

    جادی، باز هم مشکل کامنت گذاشتن دارم
    داشتم برای برنامه ی رادیو گیک نهم کامنت می زاشتم که هیچ اتفاقی نیافتاد و وقتی برای بار دوم تلاش کردم با پیغام “شما قبلاً این کامنت رو گذاشتید” مواجه شدم
    یه چک بکن، قبلاً هم این مشکل رو داشتم :(

  • KiTO

    مثل همیشه عالی …

    برای اونایی که قصد دنبال کردن پادکست‌ها و یا به اشتراک‌گذاری پادکست‌هایی که گوش میدن رو دارن نرم‌افزار و سایت gPodder خیلی میتونه کمک کنه …

    https://gpodder.net/

    http://gpodder.org/

  • کلاکت‌های جدید از چیزی استفاده می‌کنند به نام Time Code، ولی هنوز هم برای کارهای خونگی اون روش کلاکت‌های قدیمی استفاده میشه. البته اگر دوربینتون میکروفن سرخود داشته باشه، نرم‌افزارهایی هست که از روی صداها، تصویرها و صداهای مختلف رو با هم سینک میکنه. روش‌های ارزون‌تر هم همیشه میاد، مثل Tabletای که Time Code رو شبیه‌سازی می‌کنه و …

    من پیشنهادم همیشه برای ضبط حرفه‌ای استفاده از یک External Recorder مثل Zoom H2 یا Zoom H2n هستش. کیفیت خیلی خوبی هم داره. ما عموما برای فیلم‌برداری و موسیقی از Zoom H4n استفاده می‌کنیم، ولی خوب هزینه اون بالاتر هستش و تفاوت خیلی عمده‌ای با Zoom H2n نداره اگه بخواید از میکروفن روی خودش استفاده کنید.

  • salam jadi jan,ye sar be in bezan : http://audiolip.com. social network baraye podcast hast!

  • وحید

    پست جالبی بود
    مخصوصا اون بخش لینک ها
    چند تا رادیو هم من معرفی می کنم
    شاید کسی خوشش اومد
    1 . Radio24 که اتفاقا خود جادی چهارشنبه ها توش اخبار دنیای آزاد رو میگه
    2 . رادیو پس فردا که با اجرای فرشید منافی از شنبه شب تا چهارشنبه شب ساعت 9 از رادیو فردا پخش میشه (قابل دانلوده)
    3 . رمان دریا پر از کرکودیل است که دو شنبه ها از رادیو کوچه منتشر میشه
    4 . بقیه برنامه های رادیو کوچه (پس نشینی تند ، دایره شکسته ، هفت سنگ و …. )
    5 . پادکست چشم انداز بامدادی BBC
    6 . ای‌پالس از سایت ای‌کلاب

    بریم سراغ چند تا خارجی

    7 . This Week in Tech
    8 . NPR: Technology
    9 . Tekzilla که البته ویدئویی هست

    و در آخر چند رادیو موسیقی

    10 . Radio Farda (online) که واقعا کارش حرف نداره
    11 . Radio Online
    12 . Tehransit موسیقی در ژانرهای متفاوت
    13 . Zoopier از cassettii.com

  • شاهیار

    اه
    جادی داری می پیچونیا !

  • امیرمسعود

    منم یه بخش پادکست دارم. البته تا حالا فقط یه پادکست درست کردم. دومیش رو به زودی آماده میکنم.

  • سلام… بسی تشکر میکنم… همیشه یکی از ایده های آینده ام راه اندازی یه پادکست جمع و جور بوده… خیلی بهم کمک کردید… برقرار باشی جادی جان

  • M∂s♥ud

    خوب بود

  • من یه پادکست انگلیسی می خوام که درست صحبت کنن ٫مسایلشون هم عادی باشه در همه موضوعات . سراغ دارید؟

    • جادی

      نیما معمولا سایت های خبری پادکست های کوتاه و خوب دارن. سری بزن به بی بی سی مثلا

  • ساسان

    سلام
    به این میگن یه کار آزاد :دی
    هم خودش آزاده و هم داکیومنت روش اجراش
    خیلی خوب بود
    اگر در مورد اضافه کردن فایل های صوتی دیگه (مثل آهنگ ها و افکت های بین هر بخش) تو یه شماره خلاصه توضیح میدادی بد نبود
    امیدوارم رادیو گیک همیشه ادامه داشته باشه
    خصوصا شماره ای که در مورد سینگولاریتی بود بی نظیر بود
    حد اقل تاحالا با 10 تا از دوستام گوشش دادم
    از این کار ها هم بکنی خوبه چون این طوری افرادی که مطالعاتی روی یه زمینه خاص دارند تو یک مصاحبه کلی تجربه و دانش میتونن به شنونده منتقل کنند که هم باعث علاقه مندی میشه و هم در وقت برای دونستن در مورد اون موضوع جدید صرفه جویی
    سپاس بیکران

  • رها

    سلام جادی جان،
    شاید بی‌ربط باشه ولی می‌شه بگی که چه درخواستی به ناشر یا نویسنده‌هایی که می‌خواستی کتابشونو ترجمه کنی دادی؟
    آیا گفتی که بدون سود مالی ازشون اجازه می‌خوای یا قرار بود درصدی هم از فروش بهشون پرداخت بشه؟

    اصلا می‌دونی روتین این اجازه گرفتن‌ها به صورت رسمی چه‌طوره؟
    ممنونم ازت.
    خوش باشی

    • من فقط ایمیل زدم و گفتم ممکنه کتابتون رو به فارسی ترجمه کنم؟ بعضی ها خوشحال شدن بعضی ها هم جواب ندادن (: چیزی در مورد پول نگفتم.

  • Matin

    جادی اون پایین که پادکست هارو معرفی کردی لینوکس آوت لاز (Linux out laws) رو هم معرفی کن البته میدونم قطعا گوش میدی (چون تو مطالبت گفته بودی) و اینکه اینجا هم بزار که تاکید بشه رو موضوع :D

    • بله بله گوش می دم و کلی هم پادکستم ازش ایده گرفته. اما اونجا فقط پادکست های فارسی رو نوشتم. حتما یک پست دیگه می نویسم و شیوه پادکست گوش کردن خودم رو و وفهرست چیزهایی که گوش می دم رو می نویسم.

      • عالی بود حتما در این مورد که گفتین هم بنویسین
        ممنون می شیم

  • Koroush

    you can dind how to make a Microphone Pop Filter less than $10.0 bucks. I thought it could be a good exprience to make it.

  • امیر

    جادی جان، موزیک گپ رو هم پیشنهاد میدم برای رادیوهایی که آخر این پست گذاشتی :)
    خیلی خوبه رادیو گپ
    http://musicgap.cassettii.com

  • آقا ما هم یه پادکست به زبان گیلکی داریم. این هم آدرسش:
    http://v6rg.com/?page_id=4760
    اسمش هم هست «بیس دئقه» که چون طول زمان برنامه ۲۰ دقیقه است، اسمش شده این.

  • سلام دوستان و جادی جان پیشنهاد من رادیو کوچه هست.
    http://radiokoocheh.com/

  • Pingback: پادکست‌های پیشنهادی جادی()

  • amir

    اولین انجمن تخصصی فیزیک در ایران (پادکست)

  • فرشاد

    سلام دوستان ما هم پادکستی داریم که تازه شروع به فعالییت کردیم اسم پادکستمون هم 118+ هستش صفحه فیسبوکشم میزارم براتون برید گوش بدید شاید خوشتون اومد. تا حالا هشت قسمت دادیم بیرون. درمورد مسائل اجتماعی و اینجور چیزا صحبت می کنیم.اطلاعات بیشتر بخوایید توی صفحه فیسبوکمون نوشتیم
    facebook.com/mosbat.118

  • مرسی جادی جان. خوب و به درد بخور بود.

  • Pingback: شیوه ساخت ویدئوهای آموزشی من که هم صفحه ضبط میشه، هم صدا هم تصویر وب‌کم | کیبرد آزاد()

  • ایمان

    چه خلاصه و خوب! ممنون.

  • Pingback: پروسه ضبط جادی تی وی ها؛ ضبط تصویر دوربین و اسکرین کست صفحه و صدای میکروفون روی لینوکس | کیبرد آزاد()