زلزله و جنبش های خیابانی، سه شباهت و یک تفاوت

این روزها ما با دو تا چیز درگیر هستیم: زلزله و آدم هایی که توی خیابون دارن با زندگی شون بازی می کنن تا بتونن فریاد بکشن که چی می خوان؛ از سقوط رژیم تا نان. این دو تا شباهت ها و تفاوت های زیاد دارن. بذارین یه نگاه بندازیم:

  • زلزله و جنبش خیابانی از این نظر شبیه هستن که امکان وقوع هر دو رو می شه سنجید ولی زمان دقیق وقوع هیچ کدوم رو نمی شه پیش بینی کرد. تو تهران بالاخره زلزله خواهد اومد چون روی گسل است و در ایران حتما جنبش های خیابانی خواهیم داشت چون شکاف هایی مثل فقر و نبود آزادی های مدنی و عدم دخیل بودن مردم در تصمیم گیری و فساد و … هست و دائما بزرگتر می شه. اما هیچ کس نمی تونه بگه دقیقا چه روزی زلزله اتفاق می افته؛ زلزله سورپریز می کنه؛ درست مثل جنبش خیابانی که یکهو اتفاق می افته و همه از خودشون می پرسن «اینها از کجا هماهنگ شدن؟»
  • یک شباهت دیگه هم اینه که وقتی علم پیش می ره، آدم ها می فهمن که جنبش زمین، نتیجه اتفاقات زمین شناسی است نه نفرین علیه مردم. علم هم که پیش بره آدم ها می فهمن جنبش خیابانی محصول شرایط محیط است نه دستور یک نفر یا یک گروه.
  • و در نهایت می رسیم به شباهت نهایی: برای مقابله با زلزله می شه برنامه داشت و هم برای مقابله با جنبش خیابانی هم همینطور. حالا در کشور ما برای یکیش میلیاردها خرج شده و کلی آدم پرورش پیدا کردن و حقوق گرفتن و وسیله خریداری شده و براش تو خیابون خط ویژه کشیدن و پادگان کنار جاهای مهم گذاشتن و … ولی برای یکیش بیشتر متمرکز بر دعا و تند به بیرون دویدن و رفتن زیر مثلث هستیم

اما فرق..

  • فرق زلزله و جنبش خیابانی اینه که وقتی روی گسل هستین، تقریبا هیچ کاری به جز آماده شدن برای زلزله احتمالی نمی تونین بکنین. اما وقتی بحث از جنبش خیابانی باشه، به راحتی امکان پیشگیری داریم. برای جلوگیری از جنبش خیابانی، کافیه شکاف ها رو کم کنیم یا اجازه ندیم شکاف های مختلف (مثلا فقر، نداشتن حقوق مدنی، نداشتن حقوق فردی، عدم مشارکت سیاسی، …) روی هم بیافته. مثلا الزاما خودی های هم فکر ما پولدار و غیرخودی ها فقیر نباشن. یا الزاما حق تحصیل و آزادی مدنی و آزادی بیان و کار رو از یک گروه خاص نگیرن و این شکاف ها رو تقسیم کنن بین افراد مختلف. حکومت با شعورتر هم برای غیرلازم کردن جنبش خیابانی،‌ می‌ره به این سمت که به همه اجازه مشارکت بده. مثلا یکی از رهبران جنبش خیابانی آلمان بعدها از طرف حزب سبز،‌ وارد مجلس می شه و خواسته هاش رو اونطوری پیگیری می کنه. وقتی در یک حکومت همه حق نظر دادن پیدا کنن – به اندازه رای شون – اصولا جنبش خیابانی غیرمحتمل می شه. «براندازی»‌ اصولا مربوط به شرایطی است که فقط یک ایده حق اظهار نظر داشته باشه؛ به فکرتون می رسه مثلا کسی بخواد حکومت آلمان رو براندازی کنه؟ نه؛ چون اگر رای داره حکومت رو برای مدتی که رای داره، می دن دستش. به این می گن دموکراسی که البته به ما گفتن ترسناکه و شبیه زلزله؛ ولی واقعیت اینه که خیلی فرق داره.
  • خواننده

    جادی چرا نیم‌فاصله رو رعایت نمی‌کنی؟!

  • امید

    اینا جنبش نیستند
    آغاز فتنه 96 هست مثل 88
    فک میکنن میتونن حرکتی بزنن، جمهوری اسلامی ایران عوض بشه … هه

    • محمد

      میدونم جمله اشتباهی هست اما : ریدم به مغزت

  • شاهین

    این جنبش ها ممکنه باعث تغییر کل نظام بشه یا نه .
    اما تنها تفاوت کوچیکی که من حس میکنم این که سیاست های دیکتاتوری شکست ناپذیر رو میشکنه و افراد رو آگاه میکنه و باور به تغییر رو درشون به وجود میاره .
    فکر میکنم اگه این حکومت اصلاح پذیر بود ما تا الان تغییرات واقعی رو میدیم نه هر دفعه انتخاب بین بد و بدتر و شکاف ها طبقاتی و دادن سهمیه به قشر خاص حکومتی و …
    روحانی میاد علیه سپاه حرف میزنه چند وقت بعدش بودجه ی سپاه رو زیاد میکنه !!
    بعدش اصلاح طلب ها ادعا میکنن ریس جمهور هیچ کاری ست ، خب اگه هیچ کارست چرا هر دفعه تمام توان رو خرج میکنن که آدم ها رو با وعده های رنگی بکشونین پای صندوق ها !؟
    شاید شرکت نکردن در انتخابات ، هیچ کاری انجام ندادن باشه اما وقتی دیکاتور با تمام توان سعی میکنه برای خودش اعتبار پیدا کنه همین موضوع تبدیل به حرکتی روبه جلو میشه .
    یه ذره طولانی و مختلف شد حرفام ، این حاصل چیزهایی که بود که این چند وقت به نوعی ذهنم رو مشغول کرده بود

    • شهروند

      وقتی هنوز تو مملکت عده قابل توجهی هستند که مخالف شما فکر میکنند اصلا به فکر این راه حل ها نباش هم عملی نیست و هم فایده نداره.
      به نظر من باید توی دیگ حالا حالا ها آروم آروم بپزیم تا ببینیم چی از توش درمیاد.
      رفتار های خشونتی هم هیچ چیزی رو حل نمیکنه جز اینکه تو فضای احساسی همان اشتباهاتی که در زمان انقلاب وجود داشت به وجود میاره که بعد از ۲۰ سال که تب شما خوابید یک عده بهتون معترض خواهند شد.
      به علاوه با این همه بدخواه که برای کشور وجود داره مطمئن باش در نهایت فضاهای هیجانی به ضرر همه تموم میشه. من هم همانقدر که تو نا امیدی از اصلاح نا امید و دلسردم ولی مطمئنم که این روش بدتر میکنه اوضاع رو.

      موفق باشی

      • شاهین

        وقتی این حرف ، که شما که میگید “رفتار با خشونت چیزی رو حل نمیکنه ” درسته که
        راهای بدون خشونت هم وجود داشته نه این کی رضا شهابی هایی که اعتراض صنفی کردن به بدترین شکل سرکوب بشن
        بعد هم بهشون انگ مجاهد ، سلطنت طلب و جاسوس و … بزنن . شیوه ای که حکومت چهل سال داره اجرا میکنه
        و با تمام قدرت ، تشکل ها و نهاد های مدنی به شیوه های مختلف ضعیف و از بین ببره .

        ما با دست خالی رفتیم بیرون اما با گردن و پای کبود برگشتیم خونه ، شما فکر میکنین وقتی کتک میخورین نباید عکس العمل نشون داد !؟
        وقتی طرف مقابلتون اسلحه و گاز اشک آور و باتوم داره ، وقتی برای همچین روزی چندین سال آموزش دیده که تبدیل به بازوی سرکوب نظام علیه معترضین بشه نباید هیچ عکس العملی نشون داد !؟

        و این که فرقی نمیکنه طرفدار مجاهد باشی، سلطنت طلب باشی ، درویش باشی، عرفان حلقه باشی ، گی یا لز باشی ، سکولار باشی ، اتییست یا فرد مذهبی باشی ، هر کس با هر عقیده که داره میتونه بیاد و نماینده ش رو انتخاب کنه و وارد مجلس بشه
        نه این که یه چیزی وجود داره به اسم شورای نگهبان که هر کی که طرفدار من باشه رو اجازه میدم وارد بشن .
        جالب اینجاست که خبرگان مسئول تعیین و نظارت بر رهبره و و اعضای خبرگان رو کسایی تشکیل میدن که از فیلتر شورای نگهبانی که به دست رهبر و رئیس قوه ی قضایی که اونم به دست رهبر انتخاب میشه گذشته باشه ، مسخره ست نیست !؟

        و یه چیز دیگه ، در هر صورت وقتی اتفاقی پیش میاد و مردم اعتراض میکنن مخالفین اون حکومت ، پشت معترضین وای میستن و از اون ها حمایت میکنن این عجیب نیست که ترامپ یا ال سعود یا رجوی ها یا رضا پهلوی از معترضین حمایت کنه حالا این مردم انتخاب میکنن که طرفدار کدوم فکر هستن و با آگاهی همگانی میشه راه بهتر رو انتخاب کرد .

        و پیشنهاد میدم علی عبدلرضایی رو دنبال کنی تا نظرات افراد صاحب فکر رو هم بشنوی
        چند تا صحبت روی توییتر و یوتوب داشت که به نظرم جالب بود .
        شاد و آزاد باشی.

  • پوری یا

    ممنونم از نگاه آرامی که به قضیه داری و خوشحالم که حداقل نفری که نظر دادن مخالف خشونتن. راستش نمی خوام از این جنبه که محور اصلی متن هست چیزی بگم که خود شما جادی جان حق مطلب رو ادا کردی اما چون من خودم بچه کرمانشاهم و چیزی نظرم جلب کرد باید در مورد قسمتی از گفته ات بگم که چرا واقعا باید این تفکر در ما باشه که برای زلزله هیچ اقدام پیشگیرانه ای نمیشه کرد؟ واقعا سطح علمی و فناوری موجود حال حاضر کشورهای تراز اول دنیا در حدیست که باتوجه به سابقه تاریخی شدت زلزله ها میشه گفت عملا سازه هایی ضدزلزله ساختن مگر اینکه دنیا کن فی یکن بشه! که اونم میگم اختمالش بسیار کمه در مورد زلزله. فکر میکنم وضعیت کیفی علم عمران کشور فاصله ای مشابه با فاصله ی صنعت خودرپی کشور یا هوافضای کشور با رتبه های اول دنیا داریم. اما کسی نیست که بگه ما نمیتونیم بهترین خوردروها رو داشته باشیم یا مریخ نورد بسازیم، گراکه این رو دست کشورهای دیگر دیدن فقط میگن فعلا فناوریش تو ایران موجود نیست، پس چرا زلزله رو نباید ببینیم که ما هم میشه ساختمانهایی داشته باشیم که در زلزله های ۹ ریشتر هم با ترس بسیار کمتر حتی اقدام به فرار نکنیم؟
    اما در مورد موضوع اصلی مورد نظرت، ممنون!

  • Pingback: احتیاط شرط عقله ؟ | نگاه نو()