یک یادداشت شخصی: دین، سیستم عامل و صفحه کلید استاندارد فارسی

سیستم عامل مثل دینه. آدم با یکیش بزرگ می شه و بهش عادت می کنه و یکسری همیشه شروع می کنن به توضیح اینکه چطور سیستم عاملی که باهاش شروع به کار کردن از شانس بزرگشون بهترین سیستم عامل دنیا است و تعداد زیادی اصولا بدون فکر به این جریان همون چیزی که اول عمرشون دیدن رو تا آخر عمر هم ادامه می‌دن. راستش رو بخواین خیلی چیزها اینطورین، حتی چینش صفحه کلید.

keyboard41843368_780bd9aaa7

چینش صفحه کلید هم چیزیه که بهش عادت می‌کنیم و فکر می‌کنیم همون چیزی که ما از اول یاد گرفتیم درسته. از یکطرف مثلا توی انگلیسی فکر می کنیم چون اکثریت QWERTY دارن، حتما همون خوبه و هیچ وقت اصولا کشف نمی کنیم که چیزهایی هست که هم برای دست بهتره، هم تایپ توش سریعتره و هم به شکل مدرن و با عقل طراحی شده. تازه حتی اگر هم کشفش کنیم احتمالا فقط می گیم «به به چقدر قشنگ!» ولی حوصله / جرات نمی کنیم سه چهار روز سختی بکشیم و در عوض یک عمر راحت‌تر و سالم‌تر باشیم..

در یک سطح دیگه، حتی حاضر نیستیم به متخصص جریان هم گوش کنیم. درست همونطور که اگر کل علمای عالم اسلام بگن قمه زدن بده ما طبق اعتقاد سنتی‌مون حتی شده یواشکی توی زیرزمین قمه رو می‌زنیم، اگر هم سازمانی در کشور باشه که کارش گذاشتن استاندارد برای کیبورد باشه و بگه فلان روش درسته، خیلی‌هامون هنوزم ترجیح می دیم از همون صفحه کلید عجق وجقی که باهاش بزرگ شدیم و در اصل یک صفحه کلید عربی است که چهار حرف فارسی گوشه کنارش چپونده شدن،‌ استفاده کنیم و کسانی هم که می‌خوان بهمون محصول بفروشن چون دنبال پول ما هستن، همون غلط رو ادامه می‌دن و چون این کیبوردهای با ترکیب اشتباه توی بازاره تازه واردهای جدید هم از اول همه چیز رو اشتباه یاد می گیرن و این حلقه معیوب باعث می شه خیلی چیزهای این دنیا اصلاح نشه.

اینهمه رو گفتم که یک یادداشت شخصی برای خودم به این لینک بذارم و اینم بگم که شما هم اگر می خواین توی ویندوز بر اساس استاندارد درست (و نه صفحه کلید ساخته شده از چپوندن حروف فارسی لای صفحه کلید عربی) استفاده کنین به صفحه صفحه کلید استاندارد فارسی برین و برنامه رو دانلود کنین به نسخه جدید صفحه صفحه کلید استاندارد فارسی برین و برنامه رو دانلود کنین و به این فکر کنین که چه چیزهای دیگه ای در زندگی رو دارین تکرار می کنین فقط چون بهش عادت کردین.

توضیح بسیار مهم رو توی کامنت ها بخونین

ممنون از زحمتی که در معرفی این استاندارد کشیدید، اما متاسفانه آدرسی که معرفی کردید قدیمی است لطفا لینکها را به این صورت اصلاح بفرمایید و استاندارد ۹۱۴۷ را معرفی کنید

بسیاری از کسانی که پستها را می‌بینند به کامنتها مراجعه نمی‌کنند بنابراین لطفا لینک داخل ‍ست را اصلاح کنید

  • سلام

    اینم یه سایته که همین کارو کرده، فکر کنم. سایت یکی از دوستانمه. یه نگاهی بهش بندازید. البته این چند روزه مجبور شده سرورش رو عوض کنه هنوز ns آپدیت نشده کامل. ولی با وی.. پی..ان میتونید بازش کنید.

    http://www.farsipardaz.com

  • سیستم‌عامل مثل دینه؟ سیستم عاملا رو کلا میذارم کنار ها! ‌:دی

  • خیلی وقت پیش توی دو برنامه‌نویس برای استانداردسازی کیبورد فارسی یه نوشته‌ای نوشته‌ بودم که از فایل سیستم ویندوز ۸ استفاده می‌کرد.

  • کامبیزقلی

    به دوستانی که قصد دانلود و نصب کی‌بورد فارسی را دارند یادآوری می‌کنم که حتما ورژن ۲ آنرا که لینکش در پایین همان صفحه وجود دارد را دانلود و نصب کنند:
    http://persian-computing.ir/download/Iranian_Standard_Persian_Keyboard_(ISIRI_9147)_(Version_2.0).zip

  • چه قدر بامزه، همین الان داشتم با دوستم در مورد لینوکس و ویندوز می‌گفتم لکم دینکم ولی دین! راستش من فعلاً ویندوز ۸ دارم، مشکل اینه که هر کاری می‌کنم لینوکس بهم نمی‌چسبه. شما نمی‌دونی چرا؟؟ – من فقط با اوبونتو کار کردم و آخرین بار حدود یک سال پیش بود که اوبونتو رو از کامپیوترم پاک کردم –

    صفحه‌ی کلید استاندارد فارسی رو هم توسط ویندوز ۸ باهاش آشنا شدم (۸ اولین نسخه‌ای از ویندوزه که کیبورد استاندارد فارسی هم داره!) و ازش استفاده می‌کنم، عادت بهش آسون بود :)

  • zobilla

    واقعا مطلب به درد بخوری بود. من خودم از وقتی کامل به لینوکس مهاجرت کردم، حتی رو ویندوز زاپاسم (! ) هم صفحه کلید استاندارد نصبیدم.
    خیلی دوست دارم کیبرد کلماک رو هم تجربه کنم، مخصوصا حالا که تازه میخوام تایپ ده‌انگشتی رو یاد بگیرم :) جایی هست که بشه اونو تهیه کرد؟ بعد واسه فارسی همچین چیزی نیست؟ یا نخواهد بود؟!

  • zobilla

    راستی در مورد این که هرکی با هر دین و سیستم عامل و کیبردی شروع کنه طرفدار همون میشه خیلی موافق نیستم! این خیلی به ذات خود فرد بستگی داره، اینکه چقدر جرات تجربه‌ی چیزای جدید رو داره (اینرسی طرف چقدره!) و اینکه چقدر به آزادی و حقوق انسانی خودش احترام میذاره.

  • محسن

    خب این از ویندوز، بقیه‌ی سیستم عامل‌ها رو چیکار کنیم؟ سیستم عامل‌های گوشی و تبلت.
    این نوع چینش کیبرد برای حروف فارسی سال‌هاست که استفاده میشه یه جورایی غلط مصطلح شده. حالا ما بیایم روی لپ‌تاپ یا دسکتاپمون از یه نوع کیبرد استفاده کنیم و روی موبایلمون از یه نوع دیگه، فکر نکنم کار جالبی باشه.

    • Matin

      من اینکارو کردم و اتفاقن جالب بوده و الان دارم اینو با صفحه کلید فارسی استاندارد مینویسم و در ضمن یاد گیریش اصلا سخت نبود شاید 2 یا 3 روز اذیت بشید بعدش دیگه حله.

  • مهدی

    این صحبت تو رو از دو طرف می شه(نیم فاصله ندارم) بررسی کرد. یکی اینکه چیزهایی رو که علتش رو نمی دونم کورکورانه تکرار نکنیم. خب این به نظر من هم خوبه. اما به نظر من اون روی سکه رو هم باید در نظر داشته باشیم.
    اگه پراگماتیستی به قضیه نگاه کنی (مثل سیستم عامل موبایل یا کامپیوتر شخصی که می گی یک ابزاره و هرکس بنا به کاربردش اونو انتخاب می کنه) این قضیه هم می تونه صادق نباشه. یعنی آدم هایی داشته باشیم که هیچ وقت به کیبوردشون توجه نکنند اما در محیطی که هستند بسیار مفید باشند.
    من مدتهاست که از چینش های مختلف کیبورد زبان های مختلف روی موبایل و کامپیوتر شخصی استفاده می کنم. چه زمانی که موبایل جاوا داشتم چه با اندروید یا با هر سیستم دیگری. ولی وقتی خودم رو با نمونه آدم هایی که گفتم مقایسه می کنم می بینم وزنه درست نویسی من به تنهایی سهم بزرگی در نتیجه نداره و بیشتر حس کمال گرایی وجود خودمه که باعث می شه اون رو روش بهتری ببینم.

  • مجتبی
  • senaps

    سلام…. ببخشید این کیبورد استاندارد چیه که همه می‌گن؟ من چرا ندیدمش؟ تفاوتش چیه؟ البته یه کیبورده هستش که بیشتر عربی میزنه و نیم‌فاصله و اینا نداره… اون رو میگین استاندارد؟ یا یه کیبورد دیگه داریم؟؟؟

    • منظور از کیبورد استاندارد همون کیبوردیه که حرف «پ» روی حرف M انگلیسی هست و نیم فاصله (Shift+Space) داره، همچنین Symbol ها هم چینش معقولتری دارند،

  • محمد

    به امید روزی که وقتی رفتیم یه جایی خواستیم «پ» تایپ کنیم «ئ» رو نبینیم…

  • vahid

    سلام
    البته کیبورد فارسی از اول اینقدر بی صاحاب نبوده اگه از کاربرهای قدیمی باشید یا بپرسید که صفحه کلید فارسی توی داس چطوری بوده مطمئناً متوجه تفاوتش میشید.
    اون موقع یه سری مهندس باحال که الان فکر میکنم خیلیهاشون کوچ کردن خارج از کشور یه جایی رو به اسم ایران سیستم درست کردن و نشستن روی فارسی کردن کیبورد فکر کردن اتفاقاً یه فونت هم داریم به اسم ایران سیستم تو ویندوز 3.1 (فارسی شده) هم بود بصورت بیت مپ منتها اون بچه ها رفتن – ویندوز 95 تا قبل از xp هم مشکلات فارسی بصورت بازاری حل میشد – راه حلهایی رو شرکتهایی مثل شرکت پروین ارائه داده بود که اتفاقاً اونها هم پیرو لی‌آوت ایران سیستم بودن. متاسفانه یکی از مدیران ارشد این مجموعه دچار بیماری شد و بعد یکی دیگه شرکا زد به تیپ و تار پروین و کلاً یه جورایی مونوپولی ویندوز فارسی از دست پروین دراومد(تا این حد پروین رشد کرده بود که تو افغانستان و عراق هم مشتری داشت)
    بهرحال وقتی یه صنعت بی صاحاب باشه و متخصص واقعی توش نباشه چشممون باید به سمت همون مایکروسافت شرکت سازنده اصلی باشه.

    همینجا جا داره از بزرگ مهندسان علوم کامپیوتر و الکترونیک ایران تقدیر کنم کسایی که من تو دوران بچگیم وقتی پدرم از اونا و همکاریهاشون تعریف میکرد آرزو داشتم یه روزی باهاشون کار کنم و ازشون چیز یادبگیرم.

    • محمد

      من keyboard layout زرنگار یا مثلا سپند و سایه رو یادم نمیاد. اما فکر می‌کنم نسبت به چیزی که الان داریم خیلی تفاوت داشت. جای خیلی از حروف یه چیز دیگه بود. اون فارسی‌سازی که شما می‌فرمایید از کدوم استاندارد استفاده می‌کرد؟

      • والا منم خیلی یادم نیست الان هم دسترسی به داس ندارم ولی اینقدر میدونم که ایران سیستم هم فونت هم لی‌آوت خودش رو داشت. نرم افزارهایی که یادم میاد یکیش خود زرنگار بود یکیش ویرایشگار نما بود – یکی دیگه هم فاکس پرو. البته میگم من خیلی بچه بودم و فقط میدیدم پدرم با اینا کار میکنه. ازشون میپرسم بیشتر اطلاعات بگیرم :D

        • مسیح

          @ vAHIDالبته اگر خاطرتان باشد PE2 هم بود اون موقع ها جزو نرم افزار های بود که باهاش فارسی می نوشتن.

    • الان لینک ویکی که @مجتبی معرفی کرده رو دیدم ، هیمنجا بگم من یادم نیست دقیقاً ایران سیستم خودش اینکار رو کرده بوده ویا این استاندارد از طرف موسسه استانداردی هست که تو ویکی اومده ولی اینو میدونم که همه این اتفاقها همون سالها یعنی 69-70 در حال افتادن بود و من تو عالم بچه گی نظاره گر اون اتفاقات!

  • راستی یادم رفت این رو هم بگم این مشکل مچ درد یه جورایی جدیه و اینکه این مشکل فقط تو ویندوز و مخصوص فارسی کارهای نیست.
    اگه لینوکسی هستین و از ادیتور emacs استفاده میکنید این مشکل میتونه برای شما هم بوجود بیاد، لی‌آوت کلیدهاش رو حتماً تغییر بدین یا برین رو vim ;)

  • Pingback: نصب کیبورد استاندارد فارسی در ویندوز | اعتماد به نفس()

  • با تشکر از جادی عزیز
    http://www.etemadbenafs.com/2150

  • سامان

    متاسفانه برای زدن بعضی از کاراکتر‌ها در ویندوز مجبوری با کلیدهای استاندارد فارسی به انگلیسی سوییچ کنی٬ مثل این کاراکتر #
    ولی توی لینوکس با دگرساز ALT میتونی Alt+3 بگیری و # تایپ میشه!

  • داریوش

    خب آخه داداش کوچیکم که برای تایپ به صفحه کلید نگاه میکنه چیکار کنه اونوقت؟؟؟
    یجا معرفی کنین صفحه کلید استاندارد بفروشن :(

  • حسام الدین اکرمی

    ممنون از متنتون
    ولی من یکبار این کیبورد استاندارد فارسی رو نصب کردم. به نظرم زیاد منطقی نیست. متاسفانه جزئیات در خاطرم نمونده. اما فکر می کنم بعضی کلید ها با چینش عربی منطقی تر هستند. همچنین جای برخی کلید ها چنان عوض شده بود که برای من فاجعه بود.
    فکر می کنم کلید های نشانه ها مانند $% یا اینجور چیزا با شیف فعال نیست که از دیدگاه من خیلی خیلی غیر منطقی است.

  • حمیدی

    ممنون از زحمتی که در معرفی این استاندارد کشیدید، اما متاسفانه آدرسی که معرفی کردید قدیمی است لطفا لینکها را به این صورت اصلاح بفرمایید و استاندارد ۹۱۴۷ را معرفی کنید
    ویکی‌پدیا
    http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%E2%80%8C%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%AF#cite_note-1
    فایل پی دی اف پروژه
    http://www.isiri.org/portal/files/std/9147.pdf
    آدرس دریافت آن
    http://persian-computing.ir/download/Iranian_Standard_Persian_Keyboard_(ISIRI_9147)_(Version_2.0).zip
    بسیاری از کسانی که پستها را می‌بینند به کامنتها مراجعه نمی‌کنند بنابراین لطفا لینک داخل ‍ست را اصلاح کنید

  • برای دوستان لینوکسی نرم افزار مناسب برای یادگیری هم هست. جاتون خالی دارم سعی می‌کنم این کیبرد رو یاد بگیرم. هر تویت 5 دقیقه طول می‌کشه :))
    http://colemak.com/wiki/index.php?title=KTouch

  • سلام
    جادی جان !
    زین پس به جای واژه جرات بنویسیم جرئت چون صحیح است
    به قول معروف جرئتی که جرئت نباشه جرئت نیست D:

  • مسیح

    سلام

    امیدوارم حالتان خوب باشد، بنده مدت زیادی است که خواننده خاموش نوشته های (وبلاگ) و شنوده پادکست های ( رادیو گیک) ساده ومفید شما می باشم، از این تعاریف بگذریم، اول از همه عذر خواهی می کنم که مطلبم بی ربط به موضوع مطلب شما می باشد ایمیل شخصی شما را پیدا نکردم و اگر نه به ایمیلتان مطلبم را ارسال می کردم، هدف بنده از اولین نگارشم در اینجا این بود که چند روزی می شود که از خبر فوت آرون شوارتز می گذرد، همانند بسیاری دیگر کنجکاو شدم در مورد زندگی ایشان بیشتر بدانم، یکی از وبلاگ های که مورد جستجو قرار دادم و احساس می کردم حتمن در آن مطلبی پیدا خواهم کرد وبلاگ شما بود، چون متوجه شدم ایشان غیر از اینکه در زمان زندگی کوتاه اما پربارشان کاری درخوری انجام داده اند، همچون شرکت در خلق خوراک خوان RSS در سن 14 سالگی و بعد از آن تاسیس شرکتی برای مبارزه با سانسور اینترنتی و از این دست کار ها…
    با این حال از شما خواهشی داشتم که در پادکست بعدی رادیو گیک در مورد ایشان یک قسمت جدا اختصاص بدهید، اگر هم احساس می کنید اهمیت ایشان بیشتر از این می باشد، شاید بهتر بدانید رادیو گیگک غیر از پادکست روتین که هر دو هفته یکبار منتشر می شود ، یک برنامه ویژه مختص ایشان و کارهایشان منتشر کند، فکر نمی کنم هیچکس بهتر از شما توانایی این را داشته باشد که جنبه های مختلف زندگی ایشان را برای دوستداران و به ویژه ” مدافعان آزادی‌های دیجیتال” بیان کند.
    شاید بتوانم بگویم هدف دیگرم این بود با کمک شما بشود در اینجا برایشان یک مراسم یادبود یا به قولی عزاداری خودمانی بگیریم.
    چه جای بهتر از اینجا و شخصی بهتر از شما
    امیدوارم که با این پیشنهاد بنده موافقت بفرمایید.
    اگر موافق بودید و اجازه بفرمایید شاید برای انتخاب موسیقی متن برای این برنامه شما را یاری بدهم.
    با احترام
    مسیح

  • فرزاد

    من از كجا بايد بفهمم چيدمانى كه معرفى كرديد استاندارد تره؟ (هرچند هنوز فايل رو دانلود نكردم و از محتواش خير ندارم)

    • جادی

      کدوم؟ انگلیسی (کولماک) که با انواع آمار نشون می ده بهتره (استاندارد نیست بلکه بهتره) و فارسی هم که طبق نظر موسسه استاندارد ، درسته و از نظر منطقی هم بهتره چون حروف همه روی کیبورد هستن نه یک کیبورد عربی که چهار حرف فارسی در گوشه کنارش جا شدن.

  • علی

    الان اگر من بگم OS X Mountain Lion همین نسخه جدید استاندارد(۹۱۴۷) رو با خودش داره و اکثر نسخه‌های قبلی هم ۲۱۰۹ رو داشتن، در خدمت سرمایه‌داری پلید عمل کردم؟ :-)

  • Adina

    ولی هنوز مشکل اصلی برقراره. اون هم ممیز اعشاریه. من خیلی جستجو کردم و به نتیجه مشخصی نرسیدم. یه مدت تو فونت میترا که بیش‌ترین کار رو باهاش می‌کردم خودم کاراکتر ممیز رو پیکسل به پیکسل تو برنامه ویرایش فونت کشیدم و ازش استفاده کردم. اما متاسفانه برای بقیه فونت‌ها به نتیجه‌ای نرسیدم.
    راستی یه چیز دیگه هم کم داریم و اون هم چیزی مثل ایتالیک که به جای زاویه دادن به سمت چپ، به سمت راست کجش کنه.

  • Adina

    راستی این چند تا فونت ممیز رو درست نشون می‌دن.
    http://persian-computing.org/download/farsifonts-0.4.zip

  • سلام
    توی ویندوز ۸ کیبورد استاندارد فارسی داریم. من هم فایل dllش رو ورداشتم و با کمک اسکریپتی که فارسی‌پرداز ساخته‌بود یه فایل اجرایی برای استانداردکردن کیبود ساختم. اطلاعات بیش‌ترش این‌جاست (پی‌نوشت دوم):
    http://2barnamenevis.com/changes-of-standard-persian-keyboard/

  • جادی جان بد نیست توی فایل style.css قالب‌ت این رو اضافه کنی:
    textarea{
    font-face:tahoma;
    }

  • ماکان

    به نظر من گذشته از محل حروف، صفحه کلید استاندارد آرایش خیلی خیلی خیلی بدی برای علایم نگارشی داره. خیلی دوست دارم توضیح کسی که ویرگول رو برده توی ردیف عددی بشنوم. کلیدی که باید به راحتی در دسترس باشه، برای جی باید از سه ردیف اصلی خارج بشه تا جا برای علامتهای اعراب باز بشه که نه تنها توی فارسی بلکه توی عربی هم کاربرد چندانی ندارن.(ویرگول هم اینقدر مهم هست که توی کیبرد لاتین کلید مستقیم بهش تخصیص بدن)
    اساسا کیبرد خیلی وسیله ارگونومیکی نیست و جا به جا کردن چندتا کلید نمیتونه به خودی خود تاثیر مهمی در راحتی کار باهاش داشته باشه، عامل مهمتر عادت فرده.
    همین اتفاق در مورد کیبورد متن باز اندروید هم افتاده، علایم اعراب در فارسی اهمیت بیشتری از علایم نگارشی پیدا کردن. حتی بیشتر از کیبرد عربی.

    پ.ن. توی متن من، الان 5 تا ویرگول هست و فقط همین 2 تا دونه “پ” این خط. من ترجیح میدم ویرگولم دم دست باشه تا “پ”.

  • Pingback: نصب کیبورد استاندارد فارسی در ویندوز | سررسید()

  • ممنون از همه